Het Bartholomeus Gasthuis is een van de oudste gasthuizen van Nederland en functioneert al sinds de 14e eeuw onafgebroken als plek voor langdurige zorg. In 1367 werd hier het Sint-Apollonia Gasthuis opgericht. Enkele jaren later, in 1378, kwam het in handen van Willem van Abcoude, die het hernoemde tot Sint-Bartholomeusgasthuis. Sindsdien biedt het huis een veilige plek voor zieken, ouderen en reizigers om te herstellen, uit te rusten en elkaar te ontmoeten.
Het complex bestaat uit onderdelen uit verschillende tijdperken, waardoor de bouwgeschiedenis goed afleesbaar is in gevels, gangen en zalen. De middeleeuwse Smeezaal ontstond bij een uitbreiding van een ziekenzaal, terwijl de Regentenzaal uit 1631 een bijzonder rijke uitstraling heeft dankzij de monumentale wandtapijten van Maximiliaan van der Gucht (1642–1648). Ook de dagelijkse traditie van de ‘papklok’ op de voorgevel, die om 12:00 uur wordt geluid door het Utrechts Klokkenluidersgilde, herinnert aan de eeuwenoude zorgfunctie van het gasthuis. Tegenwoordig is het Bartholomeus Gasthuis een eigentijdse woon- en ontmoetingsplek voor bewoners, gasten en buurtgenoten.
Type monument
