Op Reis! (2014)

Open Monumentendag valt dit jaar op zaterdag 13 september en heeft als landelijke thema ‘Op Reis!’. Dit thema is in Utrecht toegespitst op de ‘reizigers’: wie waren dat, waar gingen ze heen en waar verbleven zij? De thema-monumenten kunnen aan de hand van drie routes worden bezocht: de monnik op pelgrimstocht, de koopman op handelstocht en de geleerde op elitebezoek. Omdat 2014 ook het Jaar van het Mobiel Erfgoed is worden in Utrecht beide thema’s aan elkaar gekoppeld. Rond de Maliebaan worden verschillende activiteiten georganiseerd met historische fietsen, klassieke automobielen en spoorwegerfgoed.

Op reis in Utrecht

Onder de typisch Utrechtse monumenten die worden opengesteld zijn diverse gasthuizen en kloosters, waar in vroeger tijd veel reizigers onderdak vonden. In de 17e eeuw trok de elite in de zomer graag naar buiten om zich te verpozen rond de deftige Maliebaan of zich terug te trekken op een buitenplaats.
Als spoorwegknooppunt is Utrecht ook rijk aan spoorwegerfgoed, zoals het statige Maliebaanstation, waar ook het spoorwegmuseum is gevestigd. Koetshuizen herinneren aan de tijd dat paarden en rijtuigen het straatbeeld domineerden, maar ook de 20e eeuw kent zijn Utrechtse monumenten, zoals de UTAM-garages in de binnenstad of het fraai vormgegeven brugwachtershuisje uit de jaren 1930 nabij het Ledig Erf.

Mobiel erfgoed

Op Open Monumentendag is dit jaar veel te doen rond de Maliebaan, waar in 1883 de Nederlandse Vélocipèdisten Bond werd opgericht, de latere ANWB. Dat gebeurde in de voormalige uitspanning Buitenlust, die te bezoeken zal zijn. Op en rond de Maliebaan zal veel aandacht worden besteed aan het Jaar van het Mobiele Erfgoed. Bezoekers kunnen een ritje maken met de paardentram, Vereniging De Oude Fiets organiseert wedstrijden op historische fietsen, zoals de ‘hoge Bi’. Er zijn klassieke motoren te bewonderen en op het plein voor het Spoorwegmuseum staan klassieke automobielen. Bezoekers kunnen zich laten fotograferen met een oldtimer of op een ‘hoge Bi’. Rond 15.00 uur eindigt hier ook een tourrit met nog eens 25 oldtimers, georganiseerd door de KNAC. Ook de ANWB is aanwezig met enkele historische voertuigen. In het Maliebaanstation zijn gratis rondleidingen door het gebouw met onder andere een bezoek aan de Koninklijke Wachtkamer.

Het programma op de Maliebaan start om 11.00 uur en zal worden omlijst met passende muziekoptredens. Uiteraard is er op Open Monumentendag ook weer een uitgebreid cultureel programma en een monumentenmarkt in de Pandhof van de Dom. Daarnaast zijn er diverse stadswandelingen en rondleidingen in panden met enthousiaste gidsen.