Uitzicht Utrecht vanaf TiVre 02, Anne Hamers

‘Boeren, burgers en buitenlui!’ De uitdrukking verwijst naar een tijd dat stad en platteland nog strikt gescheiden werelden waren, en vreemdelingen zich slechts toegang tot de stad konden verwerven via streng gecontroleerde stadspoorten. Tegelijk was de stad eeuwenlang de plek waar boeren, burgers en buitenlui juist samenkwamen: voor handel, geloof, vertier of andere zaken. Stad en platteland waren elkaars tegenpolen, maar ook van elkaar afhankelijk. Dat veranderde in de 19e eeuw snel.¬†Stadswallen verloren hun functie, steden breidden zich steeds meer uit over het omringende platteland, boeren werden burgers, en steeds meer burgers werden buitenlui. Het meest recente voorbeeld is wel Leidsche Rijn, waar ons thema dit jaar veel aandacht zal krijgen.

Binnen die ontwikkeling manifesteerden zich ook verschillende stromingen in de kunst en architectuur. Eén van de kunstenaars die daarbij zijn sporen heeft achtergelaten is Gerrit Rietveld, Utrechts bekendste ontwerper en architect, icoon van Het Nieuwe Bouwen en De Stijl. In het kader van het internationale themajaar 100 jaar De Stijl zal in Utrecht uitgebreid stil worden gestaan bij zijn artistieke erfenis tegen de achtergrond van een veranderend Utrecht.